وصف تجریدی اسناد تجاری چیست ؟ : معمولاً اسناد تجاری تعهد آور ناشی از معامله ای است که بین افراد منعقد می شود. مانند فاکتورهای خریدی که در معاملات صادر می شود . بر مبنای فاکتور خرید افراد به پرداخت مبلغ موظف می شوند. اما اسناد تجاری خاص مانند چک و سفته بدین شکل نیست . به عبارت دیگر در مورد اسناد چک و سفته باید گفت که این اسناد متکی به تعهد مبنایی نیستند و خود مستقلا ایجاد تعهد خواهند کرد .
1- مفهوم وصف تجریدی
در قانون تجارت صراحتا ماده خاصی در خصوص وصف تجریدی بودن اسناد بیان نشده است. بلکه از روح مواد چنین وصفی استخراج می شود . تجرید به معنای مستقل بودن و مجرد بودن است . بنابراین کسی که مکلف به پرداخت وجه چک و سفته است نمی تواند با بی اساس کردن معاملهای که بر مبنای آن چک صادر شده است از پرداخت چک خودداری کند .
2- ایرادات معامله منشاء در چک
در سند تجاری خاص ( چک ، سفته و برات ) ایرادات معامله منشاء یعنی معاملاتی که سند به واسطه آن ، انتقال داده شده. یا صادر شده در خود سند تجاری و در برابر دارنده قابل استناد نیست. به عنوان مثال شخصی بابت خرید اتومبیلی چک صادر می کند. و در قرارداد مبایعه نامه اتومبیل شرط می کند که در صورت مستحق للغیر درآمدن اتومبیل ، معامله فسخ خواهد شد.
فروشنده این چک را بابت بدهی خود به شخص دیگری منتقل می کند. حال مبایعه نامه به دلیل مستحق للغیر درآمدن فسخ می شود. اما چک از سوی شخص ثالث قابل مطالبه می باشد. و صادرکننده چک نمی تواند به از بین رفتن معامله پایه استناد کند .
4- ایراد معامله منشاء در برابر ایادی بلافصل
در مثال ذکر شده خریدار در جهت وجهی که به شخص ثالث پرداخت کرده است. در نهایت از لحاظ قانونی محق است که به فروشنده مراجعه کند. و مبلغ چکی را که به شخص ثالث پرداخت کرده است مطالبه کند . در صورتی که فروشنده از تعهد خود استنکاف کند خریدار می تواند دادخواست به خواسته مطالبه وجه را در دفتر خدمات قضایی به استناد قرارداد منعقد شده به ثبت برساند .
5- اصل استقلال امضا ها و وصف تجریدی بودن چک و سفته
به طور مثال پسری برای خودش اتومبیل می خرد و چکی که متعلق به پدرش بوده را جعل کرده است. و در وجه صاحب نمایشگاه صادر می کند . صاحب نمایشگاه نیز آن چک را بابت بدهی مهریه به همسرش انتقال می دهد. و همسرش نیز به خاطر غصب خانه دیگری ، چک را به مالک خانه انتقال می دهد . این دارنده نیز چک را به خاطر بدهی اجاره بها به دیگری انتقال می دهد . طبق ایراد جعل امضاء ، صادرکننده مسئول نیست اما امضاء کنندگان دیگر طبق اصل استقلال امضا ها که برگرفته از وصف تجریدی بودن اسناد تجاری است مسئول هستند .
آیا در سامانه صیاد اگر چکی به ثبت نرسد قابل مطالبه است ؟
چک مذکور به عنوان سند تجاری خاص محسوب نخواهد شد و از این باب قابل مطالبه نیست. اما به عنوان یک سند عادی می توان اقدام به مطالبه وجه کرد .
بدون دیدگاه