قوه قاهره یا فورس ماژور در قرارداد ها و شرایط آن : قوه قاهره یک حادثه خارجی ، غیر قابل دفع و غیر قابل پیش بینی است که باعث می شود که متعهد ، دیگر خسارتی به متعهد له به واسطه عدم اجرای قرارداد نپردازد. زیرا ثابت شده است که اجرای قرارداد امکان پذیر نبوده است .
تقصیر در قرارداد و فورس ماژور
چنانچه متعهد با تاخیر قرارداد را اجرا کند این تاخیر او ، خود تقصیر است. و حتی اگر بعدا قوه قاهره ، اجرای تعهد را ناممکن کند از او خسارت گرفته می شود. زیرا گویا قرارداد را اجرا نکرده است . به طور مثال متصدی حمل و نقل کالاها در موعد مقرر اقدام به حمل کالا نکند. و سپس با فرا رسیدن فصل زمستان و بارش برف و بسته شدن جاده ها مواجه شود . بنابر این بهره گیری از تجربیات وکیل تنظیم قرارداد امری اجتناب ناپذیر می باشد.
سیل ، زلزله و تغییر قانون در زمره قوه قاهره
سیل ، جنگ ، زلزله ، طوفان ، سیلاب و مواردی از این دست قوه قاهره تلقی می شود . وانگهی تغییر قانون نیز در گروه فورس ماژور قرار می گیرد . به عنوان مثال شخصی تعهد کند که فلان کالای خارجی را به کشور وارد و تحویل خریدار دهد. ولی با تغییر قانون ، واردات کالای خارجی ممنوع اعلام می گردد .
فورس ماژور و قانون تکمیلی
قوه قاهره جزو قواعد تکمیلی است یعنی این که دو طرف می توانند توافق نمایند. که هیچ عاملی در رابطه قراردادی آن ها حتی سیل ، زلزله ، جنگ ، تغییر قانون و مانند آن ، قوه قاهره نباشد. و متعهد تحت هر شرایطی اگر نتوانست به تعهد خود عمل کند محکوم به پرداخت خسارت خواهد شد . اطلاعات بیشتر در مقاله وکیل مطالبه خسارت قرارداد .
منظور از غیرقابل پیش بینی بودن قوه قاهره یا فورس ماژور
بدین معنی است که انسانی متعارف در زمان انعقاد قرارداد نتواند وقوع چنین حادثه ای را پیشبینی کند . بنابراین بارش برف در منطقه کوهستانی و فصل زمستان برای متصدی حمل و نقل قابل پیش بینی است. لیکن وقوع زلزله یا جنگ یا فعال شدن آتش فشان خاموش غیر قابل پیش بینی است . باید توجه داشت که اگر حادثه ای یک بار اتفاق افتاده باشد نمی توان گفت آن حادثه قابل پیش بینی است. مثلا بارش برف در کویر در زمان انعقاد قرارداد برای متصدی حمل و نقلی که در فصل زمستان می خواهد کالایی را به آن منطقه حمل کند غیر قابل پیش بینی است .
اثر قوه قاهره بر قرارداد
اگر قوه قاهره دایمی باشد و نتوان زمانی برای پایان آن پیش بینی کرد مثلا قانون ، خرید و فروش ارز را ممنوع اعلام کند. عقد منفسخ و تعهدات قراردادی ساقط خواهد شد . بدین توضیح که دیگر متعهد به تعهدی که داشته عمل نمی نماید. و اگر پول یا مالی از طرف مقابل دریافت نموده باشد آن را مسترد خواهد نمود .
آیا بیماری روانی جزو قوه قاهره محسوب می شود ؟
بیماری روانی قوه قاهره است اما بیماری جسمی در مواردی که انجام تعهد به قید مباشرت نباشد قوه قاهره محسوب نمی شود .
بدون دیدگاه