مجازات جرم نشر اکاذیب چیست ؟ همه چیز در مورد جرم نشر اخبار کذب در فضای مجازی در این بخش از وب سایت وکیل فرنیان می خوانید : در دنیای امروز گاه افرادی با قصد و نیت ضربه زدن به اشخاص دیگر و به هر علتی اعم از کینه توزی و یا گرفتن انتقام مطالبی را علیه آنها بیان می نمایند که این مطالب نه تنها درست نیست بلکه سراسر کذب محض بوده و اظهار این مطالب کذب سبب سلب آسایش و امنیت از شخصی که مطالب بر علیه اش اظهار گردیده است، میشود. در چنین شرایطی جرم نشر اکاذیب به وقوع پیوسته و قابل پیگیری قانونی خواهد بود.
با پیشرفت تکنولوژی و استفاده افراد از شبکه های اجتماعی اغلب شاهد درج مطالبی در شبکه های اجتماعی هستیم که عمدتا برخلاف حقیقت است. به همین علت و این دلیل مهم که وظیفه حکومت (اهم از قوای ۳ گانه) ایجاد نظم و امنیت در جامعه بوده، مقنن در ماده ۶۹۸ قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات مصوب ۱۳۷۵ عمل مذکور را جرم انگاری کرده است.
عنصر قانونی جرم نشر اکاذیب:
هر کس به قصد اضرار به غیر یا تشویش اذهان عمومی یا مقامات رسمی به وسیله نامه یا شکوائیه یا مراسلات یا عرایض یا گزارش با توزیع هرگونه اوراق چاپی یا خطی با امضا یا بدون امضا اکاذیبی را اظهار نماید یا با همان مقاصد اعمالی را برخلاف حقیقت راسا یا به عنوان نقل قول به شخص حقیقی یا حقوقی یا مقامات رسمی تصریح یا تلویحا نسبت دهد اعم از اینکه از طریق مزبور به نحوی از انحا ضررر مادی یا معنوی به غیر وارد شود یا نه علاوه بر اعاده حیثیت در صورت امکان،باید به حبس از یک ماه تا یک سال و یا شلاق تا ۷۴ ضربه محکوم شود.
عنصر مادی جرم نشر اکاذیب:
برای تحقق جرم نشر اکاذیب بایستی (یک رفتار) از طرف فرد واقع شود و آن رفتاری که عنوان مجرمانه نشر اکاذیب بر آن صدق می کند رفتاری است که شخص به هر وسیله ای مطالبی را بیان کند که کذب می باشد (برخی از حقوقدانان به این علت که قانون گذار در متن ماده از کلمات نامه ،شکواییه،مراسلات و …) استفاده نموده چنین برداشت کرده اند که جرم نشر اکاذیب بایستی مکتوب باشد در صورتی که با توجه به فلسفه ماده مذکور که حفظ حیثیت و شئون افراد است،این جرم همانند جرم افترا با هر وسیله ای (شفاهی و یا کتبی) محقق می شود.
چه مطالبی کذب محسوب می شود؟
زمانی می توان از یک شخص به عنوان مجرمانه نشر اکاذیب دادخواهی کرد که مطالب بیان شده از سوی آن فرد صرفا دروغ باشد و فرد گوینده نتواند درستی و صحت کلام خویش اعم از نوشتاری و یا گفتاری را اثبات کند. در غیر این صورت چنانچه مطالب اظهار شده قابل اثبات باشد و با واقعیت منطبق گردد، موضوع مشمول جرم نشر اکاذیب نخواهد بود و شکایتی در این رابطه مسموع نیست.
نکته:
دقیقا تفاوت جرائم نشر اکاذیب و افترا در همین موضوع مشخص می شود که در جرم افترا عمل نسبت داده شده به فرد بایستی حتما عنوان مجرمانه داشته باشد مثلا اگر یک شخصی به شخص دیگر بگوید (تو دزدی) و عنوان مجرمانه سرقت را به فرد نسبت دهد از مصاديق جرم افترا می باشد، ولی در جرم نشر اکاذیب فرد صرفا مطالبی را بیان می کند که جرم نیست لکن صحت هم ندارد به طور مثال شخصی نواری از سخنرانی مقامات به صورت بریده بریده جمع آوری نموده و در آن به نوعی سخنرانی آن مقام را مسخره و نادرست جلوه دهد و قصد ورود ضرر به فرد صاحب مقام را داشته باشد در واقع این عمل نسبت دادن امر خلاف حقیقت به دیگری است که از مصاديق جرم نشر اکاذیب می باشد.
عنصر روانی جرم نشر اکاذیب:
نشر اکاذیب از جرائمی است که قانون گذار به صراحت در متن ماده به قصد شخص از انجام عمل مجرمانه اشاره نموده و بیان داشته است که فرد باید از انجام عمل مجرمانه (قصد ضرر زدن به دیگری ویا تشویش اذهان عمومی یا مقامات رسمی) را داشته باشد.
به عبارتی اگر نتوان قصد فرد را در انجام عمل مجرمانه اثبات کرد که اصولا جرائم عمدی محسوب شده و نیاز به اثبات قصد مجرمانه از سوی شخص شاکی نیست بلکه این متهم است که باید عدم قصد خود را در تحقق جرم اثبات کند، در صورت اثبات عدم قصد اضرار و یا تشویش اذهان فرد به مجازات نشر اکاذیب محکوم نمی شود.
جرم نشر اکاذیب از جمله جرائم مطلق است
مطلق بودن جرم به این معناست که صرف قصد و نیت وارد نمودن ضرر به دیگری و بیان اظهارات کذب برای محکومیت فرد کافی است و نیاری نیست که حتما از رفتار فرد به شخص ضرری وارد شود.
جرم مطلق در برابر جرم مقید وجود دارد (در جرم مقید از عمل مجرمانه متهم حتما باید ضرری به مجنی علیه وارد شود) ولی جرم نشر اکاذیب مقید به نتیجه نبوده و صرف داشتن قصد ورود ضرر به دیگری و یا تشویش اذهان و انجام عمل مادی (بیان اظهارات کذب) کافی برای محکوم کردن فرد میباشد.
جرائم نشر اکاذیب از جمله جرائم قابل گذشت است و نیاز به شکایت شاکی جهت رسیدگی دارد.
مرجع صالح در رسیدگی به جرم نشر اکاذیب :
جرم نشر اکاذیب همانند سایر جرائم کیفری رسیدگی به آن دو مرحله ای است یعنی ابتدا باید در دادسرای محل وقوع جرم به آن رسیدگی و در صورت صدور قرار جلب به دادرسی از سوی بازپرس و یا دادیار رسیدگی کننده به پرونده به دادگاه کیفری دو محل وقوع جرم ارجاع، جلسه رسیدگی تشکیل و در صورت اثبات جرم ، متهم به مجازات نشر اکاذیب محکوم می شود.
مجازات جرم نشر اکاذیب :
براساس تبصره الحاقی به ماده ۱۰۴ قانون مجازات اسلامی مصوب سال ۱۳۹۹ مجازات جرم مذکور به نصف تقلیل یافته و اکنون مجازات جرم نشر اکاذیب یک ماه تا یک سال حبس و یا شلاق تا ۷۴ ضربه می باشد.
نکته:
جرم نشر اخبار کذب به علت قابل گذشت بودن در صورت گذشت شاکی رسیدگی به آن و یا اجرای آن موقوف می شود همچنین چون از جرائم تعزیری درجه ۶ بوده قابل تبدیل و یا تخفیف نیز می باشد.
چرا وکلای متخصص وکیل فرنیان؟
گروه وکلای متخصص وکیل فرنیان با انجام پرونده های متعدد کیفری و علم ،دانش و تخصص خویش و با هدف ارتقای سطح دانش حقوقی جامعه به شما در طی کردن این مسیر جزایی کمک کرده و شما می توانید با بهره گیری از علم و تجربه وکلای وکیل فرنیان حقوق قانونی خود را استیفا کنید.
بدون دیدگاه