آزادی مشروط چیست ؟ : فردی که محکوم به حبس شده است در صورتی که شرایطی را که مقنن تعیین کرده است ،داشته باشد می تواند از زندان آزاد شود.
پس از گذراندن دوره هایی نظیر دوره ی انتقام جویی و چشم در برابر چشم دولتمردان برای اصلاح مجرمان و جلوگیری از ترویج خشونت در جامعه اقدام به تعیین مجازات هایی جایگزین مانند مجازات حبس نمودند. با گذشت زمان و به تدریج قانونگذاران در جست و جوی راه حلی مناسب تر از مجازات حبس بودند که هدف مقنن از مجازات شخص مجرم که همان اصلاح و جلوگیری از ارتکاب مجدد جرم می باشد را تامین کند.
گاهی ممکن است شخص قبل از پایان مدت زمان محکومیتش به حبس، اصلاح شده باشد و این امری دور از ذهن نیست. در همین راستا مواد ۵۸ تا ۶۳ از قانون مجازات اسلامی اقدام به بیان شرایط و نحوه استفاده از نظام آزادی مشروط که پیش از این نیز در قانون مجازات اسلامی وجود داشت ، نموده است و گروه وکلای متخصص وکیل فرنیان در مقاله پیش رو اقدام به بررسی مفصل نظام آزادی مشروط ، نحوه استفاده از آن و شرایط آن پرداخته اند .
شما همچنین میتوانید با مراجعه به سایر مقالات وکلای متخصص وکیل فرنیان از سایر روشهایی که مقنن در جهت کمک به فرد محکوم و تخفیف مجازات بیان داشته است، بهره مند گردید.
تاریخچه نظام آزادی مشروط:
پیشینه آزادی مشروط باز میگردد به قانون راجع به وادار نمودن محبوسین غیرسیاسی به کار مصوب ۱۳۰۴ که در آن قانون، در صورتی که فرد زندانی رضایت به کار کردن در محدوده های تعیین شده از سوی دولت را میداد از زندان با شرط اشتغال آزاد میشد که بعدها با تغییراتی ولی با حفظ همین شاکله مقنن در قانون مجازات اسلامی در مواد مختلف نظام آزادی مشروط را تایید کرد تا درنهایت نظام آزادی مشروط به شکل امروزی در مواد ۵۸ تا ۶۳ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ جای گرفت.
آزادی مشروط چیست؟
در بیان ساده آزادی مشروط به شرایطی اشاره می کند که فردی محکوم به حبس شده است و در صورتی که شرایطی را که مقنن تعیین کرده است و در ادامه به بررسی آن شرایط خواهیم پرداخت،داشته باشد از زندان آزاد میشود؛ ولی آزادی او قطعی نیست. چرا که هنوز مدت زمان محکومیت به حبسش تمام نشده است و قانون گذار با دادن امتیاز آزادی در برابر شرایطی به محکوم علیه فرصت می دهد که در صورت عدم ارتکاب مجدد جرم آزادی اش قطعی گردد و دیگر به زندان باز نگردد.
اولین و مهم ترین سوالی که برای هر شخصی پیش میآید این موضوع است که برای استفاده از آزادی مشروط شخص محکوم به تحمل مجازات حبس چه شرایطی را باید داشته باشد تا از این امتیاز استفاده کند؟
مهم ترین شرط این است که محکوم علیه برای اولین بار باشد که از آزادی مشروط استفاده کند یعنی اگر فرد در گذشته از امتیازی که قانون گذار پیش بینی کرده است (آزادی مشروط) استفاده کرده باشد برای بار دوم نمیتواند همچین درخواستی را (استفاده از آزادی مشروط برای بار دوم) داشته باشد.
شرط مهم دیگری که وجود دارد، رئیس زندان باید ابتدا بررسی نماید و در صورت تایید وجود آن شرایط فرد محبوس در زندان آزاد میشود، وجود شرایطی همچون این است که فرد در زندان از خودش اخلاق و رفتار صحیح نشان داده باشد و رفتارش در زندان به صورتی باشد که برای رئیس زندان مشخص و قابل پیش بینی باشد که فرد پس از آزادی جرم دیگری انجام نمیدهد.
نکته: در نظام آزادی مشروط برخلاف سایر موارد تخفیف و یا تعلیق مجازات ، محکوم علیه نیازی ندارد که رضایت شاکی خصوصی را برای استفاده از آزادی مشروط بگیرد، ولی تا جایی که در توانش هست باید ضرر و زیان وارد شده به محکوم له را جبران نماید.
آیا نظام آزادی مشروط در تمام انواع جرائم و مجازات ها (قصاص، دیات، حدود، تعزیرات) اعمال میشود؟
خیر، مطابق ماده ۵۸ از قانون مجازات اسلامی امکان استفاده از نظام آزادی مشروط فقط در جرائم تعزیری وجود دارد و در سایر جرائم نمیتوان از این مزیت بهره برد.
از چه طریقی میتوان از آزادی مشروط استفاده کرد؟
محکوم علیه درخواست آزادی مشروط را ابتدا از رئیس زندان میکند و رئیس زندان پس از بررسی و مطمئن شدن از وجود شرایط مقرر در قانون درخواست محکوم علیه را نزد شعبه ای که حکم تحت نظرش اجرا میشود فرستاده و پس از آن قاضی اجرای احکام پیشنهاد استفاده از آزادی مشروط شخص محکوم را به دادگاهی که حکم قطعی را صادر کرده است که میتواند دادگاه بدوی و یا تجدید نظر باشد ارسال میکند و در صورت موافقت قاضی صادر کننده حکم قطعی ، فرد از زندان آزاد می گردد.
چه زمانی فرد میتواند درخواست استفاده از آزادی مشروط را بکند؟
اگر شخص در میزان مجازات تعیین شده از سوی دادگاه در دادنامه (نه) مقدار مجازاتی که قانون برای آن جرم در قانون پیش بینی کرده است به بیشتر از ده سال حبس محکوم شده باشد، باید حداقل ۵ سال را در زندان سپری کند و بعد از آن درخواست آزادی مشروط کند و اگر به کمتر از ده سال حبس محکوم شده باشد باید یک سوم از مدت زمان محکومیتش را گذرانده باشد.
اگر فردی به حبس ابد محکوم شده باشد آیا میتواند از آزادی مشروط استفاده بکند؟
مطابق تبصره ۶ الحاق شده به ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی تمام حبس های ابد به غیر از حبس های ابدی که به علت ارتکاب جرائم حدی فرد به آن محکوم میشود به حبس درجه یک یعنی (مدت زمان حبس حداقل ۱۵ سال و حداکثر بیش از ۲۵ سال) تبدیل میشوند که در این صورت مجازات حبس ابد فقط برای جرائمحدی وجود دارد و دیگر در جرائم تعزیری مجازاتی با عنوان حبس ابد وجود ندارد و در تمام جرائم تعزیری فرد میتواند از نظام آزادی مشروط استفاده کند.
در صورت موافقت دادگاه صادر کننده حکم به بهره مندی از آزادی مشروط توسط محکوم علیه، فرد باید چه مواردی را رعایت کند؟
ابتدا باید گفت دادگاه مجبور به صدور دستوراتی برای رعایت کردن ان دستورات توسط محکوم علیه در حین آزادی مشروط نیست ولی مطابق رویه قضایی اصولا محکمه فرد را به رعایت دستورهایی مانند :
- التزام به حضور در زمان و مکان تعیین شده نزد مراجع قضایی
- ارائه اطلاعات، اسناد و مدارک جهت نظارت بهتر
- کسب اجازه از مقام قضایی جهت مسافرت به خارج از کشور
- اعلام هر گونه تغییر شغل،اقامتگاه و جا به جایی
ملزم میکند. رعایت نکردن دستوراتی که قاضی صادر کرده است برای بار اول باعث میشود که به مدت زمان آزادی مشروط یک تا دو سال اضافه گردد و اگر برای بار دوم باشد که دستورات صادر شده توسط محکوم علیه رعایت نشود و یا محکوم علیه عمدا جرمی را انجام دهد ، فرد بایستی به مقداری که از مجازات حبس باقی مانده است را در زندان سپری کند.
انجام مشاوره حقوقی
با بررسی نظام آزادی مشروط در قانون مجازات اسلامی در این مقاله سعی بر آن شد که اشخاص با علم و آگاهی بیشتری در صورت نیاز از این امتیاز قانون گذار استفاده کنند. وکلای متخصص وکیل فرنیان با هدف ارتقا سطح دانش حقوقی جامعه همراه شما هستند و به شما کمک می کنند که مسائل کیفری خود را بهتر به پیش برده و به بهترین نتیجه مطلوب خویش برسید.
بدون دیدگاه