قرار منع تعقیب و اعتراض به آن : قرار منع تعقیب می تواند تعقیب کیفری متهم و دادرسی پرونده را متوقف نماید و در چنین شرایطی پرونده مختومه اعلام می گردد. به دنبال ثبت شکایت و یا اعلام جرم، مراحل مقدماتی رسیدگی به آن از سوی دادسرا آغاز می شود. در راستای این تحقیقات ادله و مدارکی مورد نیاز است که بتوان از طریق آن اتهام انتسابی به متهم را تفهیم نمود. به عبارت دیگر دادسرا بایستی مدارک کافی برای اتهامات وارده به فرد مظنون را بررسی نماید.
شرایطی را در نظر بگیرید که ادله و مدارک کافی برای انتساب اتهام به متهم وجود ندارد و یا اساسا عمل ارتکاب یافته از سوی فرد مورد نظر جرم نیست.
- به نظر شما در چنین شرایطی دادسرا چه تصمیمی اخذ می نماید؟
- آیا امکان رسیدگی به پرونده در دادگاه صالح وجود دارد؟
اگر به دنبال پاسخ این سوالات هستید، در ادامه با وکیل فرنیان همراه باشید.
قرار منع تعقیب چیست؟
اصطلاح قرار منع تعقیب همانطور که از نام آن پیداست، به شرایطی اشاره می کند که امکان تعقیب و رسیدگی به پرونده و متهم وجود ندارد. این قرار در مرحله ی تحقیقات مقدماتی دادسرا صادر و عمدتا به عنوان یک قرار نهایی شناخته می شود. به عبارت دیگر قرار منع تعقیب به شرایطی اشاره می کند که دادسرا بنا به دلایل مختلفی تصمیم می گیرد که تحقیقات مقدماتی و رسیدگی به پرونده را متوقف نماید.
از جمله مهم ترین مواردی که دادسرا اقدام به صدور قرار منع تعقیب می نماید، می توان به موارد زیر اشاره نمود:
- ادله و مدارک کافی برای انتساب جرم به متهم وجود ندارد.
- عمل ارتکابی با توجه به متون قانونی جرم نیست و جرم انگاری برای آن صورت نپذیرفته است.
با توجه به ماده ی 278 قانون آیین دادرسی کیفری اگر به دلیل جرم نبودن عمل ارتکاب یافته از سوی شخص، قرار منع تعقیب قطعی صادر گردد، امکان تعقیب مجدد آن شخص به عنوان متهم برای همان اتهام قبلی وجود ندارد. در حقیقت این ماده صراحتا به این نکته اشاره می کند که قرار منع تعقیب قطعی مانع از انتساب مجدد اتهام به شخص است.
قرار منع تعقیب در چه شرایطی صادر می شود؟
گاه اقداماتی از سوی متهم صورت می پذیرد و به دنبال آن شکایتی علیه او تنظیم می شود ولی با توجه به متون قانونی جرم انگاری آن عمل صورت نپذیرفته است. در نتیجه عمل ارتکابی جرم نیست. در چنین شرایطی نمی توان هیچگونه اتهامی را متوجه متهم نمود و امکان تعقیب کیفری او نیز وجود دارد. این موضوع یکی از مهم ترین مواردی است که به استناد آن دادسرا می تواند قرار منع تعقیب صادر کند. توجه داشته باشید در صورتی که متهم دست به عملی بزند که از نظر قانون جرم است، امکان تعقیب کیفری او وجود دارد.به عبارت دیگر صدور قرار منع تعقیب به منزله ی برائت مطلق او نیست.
هرگاه به دلیل فقدان ادله و مدارک کافی، امکان انتساب اتهام به متهم وجود نداشته باشد، قرار منع تعقیب صادر می گردد و و امکان تعقیب متهم از بین می رود. البته فراموش نکنید در صورت ارائه ی ادله و مدارک جدید، دادستان می تواند تعقیب متهم را مجددا آغاز نماید. بازپرس نیز می تواند رسیدگی به پرونده را طبق مقررات مربوطه شروع کند. ( این امر منوط به کسب اجازه از دادگاه صالح است.) بنابراین صدور قرار منع تعقیب مساوی با مختومه شدن پرونده نیست و همواره راه حل هایی برای ادامه ی رسیدگی به آن وجود دارد.
چنانچه دادسرا قرار منع تعقیب را برای پرونده ای صادر نماید و شواهد و قرائن دال بر بی گناهی متهم باشد، ادله ی اثبات دعوی می تواند شرایط را تغییر دهد. در این صورت اگر اتهامات انتسابی به متهم صحیح بوده ولی مدارک کافی برای اثبات آن وجود ندارد، می توان از طریق ادله اثبات دعوی نظیر قسامه، شهادت شهود، سوگند و علم قاضی پرونده را مجددا به جریان انداخت و مورد بازبینی مجدد قرار داد.
اعتراض به قرار منع تعقیب
قرار منع تعقیب همانند سایر قرار ها و احکام صادره از سوی دادگستری قابل اعتراض است.
به استناد ماده ی 270 آیین دادرسی کیفری هریک از موارد زیر می تواند امکان اعتراض به قرار منع تعقیب را فراهم نماید:
- الف ـ قرار منع و موقوفي تعقيب و اناطه با تقاضای شاكي
- ب ـ قرار بازداشت موقت، ابقاء و تشديد تأمين با تقاضای متهم
- پ ـ قرار تأمين خواسته با تقاضای متهم
قرار جلب به دادرسی چه زمانی صادر می شود؟
ماده ی 274 قانون آیین دادرسی کیفری نکته ی بسیار مهمی را در بر دارد. به استناد قانون مذکور دادگاه در شرایطی که اعتراض شاکی به قرار منع یا موقوفی تعقیب موجه است، با نقض قرار قبلی، قرار جلب به دادرسی را صادر و رسیدگی به پرونده را مجددا آغاز نماید. همچنین در چنین شرایطی دادگاه می تواند دستور انجام تحقیقات مقدماتی از سوی دادسرا را صادر نموده و یا ادامه ی تحقیقات از طریق دادگاه را انتخاب نماید.
چنانچه اعتراضات وارده موجه باشد و شرایط نقض قرار منع تعقیب فراهم گردد، بازپرس می بایست متهم را مجددا احضار نماید و به وی تقهیم شود. در این مرحله دفاعیات متهم در کنار ادله ی اثبات جرم بسیار حائز اهمیت است و در نهایت پرونده برای ادامه ی رسیدگی و صدور رای نهایی به دادگاه صالح ارجاع خواهد شد.
قطعی شدن قرار منع تعقیب
در بسیاری از موارد قرار منع تعقیب ممکن است اختلافاتی را میان دادستان و بازپرس به وجود بیاورد. به عبارت دیگر قرار منع تعقیب عمدتا در شرایطی صادر می شود که در رابطه با ادله و مدارک اثبات جرم شبهاتی وجود دارد که همواره محل اختلاف و بحث است. در چنین شرایطی اگر مقام قضایی دستور ادامه ی رسیدگی به پرونده را صادر نماید، دادگاه کیفری دو منطقه ای که دادسرا در معیت آن انجام وظیفه نموده، به عنوان مرجع قضایی صالح برای رسیدگی به پرونده انتخاب می شود.
به استناد ماده ی 273 قانون آیین دادرسی کیفری، رسیدگی به حل اختلافات میان دادستان و بازپرس و همچنین رسیدگی به اعتراضات متهم و شاکی در رابطه با تمامی قرارهای قابل اعتراض، در جلسه ی فوق العاده دادگاه صورت می پذیرد. لازم به ذکر است که هرگونه تصمیم دادگاه در این زمینه قطعی تلقی می شود و قابل اعتراض مجدد نیست به جز موارد زیر :
تمامی قرار های منع تعقیب در جرایم موضوع بندهای (الف)، (ب)، (پ) و (ت) ماده ی 302 قانون آیین دادرسی کیفری که از نظر قانونی قابلیت تجدید نظرخواهی را دارا هستند.
انجام مشاوره حقوقی تخصصی
جرم انگاری از طریق قانون روند پیچیده ایست که به دنبال آن آزادی های شهروندی سلب می گردد و توام با مجازات است. از این رو دقت نظر فراوانی را می طلبد و دادسرا به عنوان نقطه ی آغازین تحقیقات، نقش بسیار مهمی بر عهده دارد. در نظر داشته باشید که ثبت هر شکوائیه ای به منزله ی وقوع جرم از جانب متهم نیست. بلکه صرفا شکوائیه هایی قابلیت رسیدگی دارند. که با ادله ی اثبات جرم همراه بوده و از همه مهم تر عمل انتسابی به متهم ، جرم انگاری شده باشد. در غیر این صورت دادسرا وظیفه دارد که با صدور قرار منع تعقیب، به موضوع پایان دهد.
به عبارت دیگر وظیفه ی اصلی دادسرا انجام تحقیقات مقدماتی به صورت دقیق و از طریق تشریفات قانونی مقرر است. موضوعی که در این مرحله اهمیت دارد، ارائه ی ادله و مدارک کافی برای اثبات جرم انتسابی به متهم است .
فراموش نکنید زمان از جهت جلوگیری از نابودی و کمرنگ شدن ادله و آثار جرم حائز اهمیت است و تخصص به تسریع روند پرونده شما کمک شایان توجهی می کند. حضور یک وکیل کیفری متخصص و باتجربه می تواند ضمن جلوگیری از اتلاف زمان وهزینه های اضافی، بهترین نتایج را در کوتاه ترین زمان ممکن برای پرونده ی شما رقم بزند.
برای کسب اطلاعات بیشتر و انجام مشاوره حقوقی تخصصی در این زمینه می توانید با وکیل فرنیان ؛ وکیل پایه یک دادگستری در تماس باشید.
سوالات مهم
آیا صدور قرار منع تعقیب به معنی بیگناهی کامل متهم است
خیر، صدور قرار منع تعقیب صرفاً توقف تعقیب متهم را اعلام میکند و به معنی برائت کامل او نیست.
مدت زمان اثر قرار منع تعقیب چقدر است؟
معمولاً قرار منع تعقیب تا زمانی که دلایل کافی برای تعقیب مجدد متهم وجود نداشته باشد، معتبر و پابرجاست.
آیا قرار منع تعقیب در پرونده کیفری افراد ثبت میشود؟
بله. این قرار در پرونده کیفری ثبت می شود و در سوابق متهم می تواند تحت تأثیر قرار گیرد.
بدون دیدگاه