اثر توبه در جرایم و قانون مجازات اسلامی

اثر توبه در جرایم توضیحات بیشتر در ادامه با گروه وکلای وکیل فرنیان : ماده ۱۱۴ قانون مجازات اسلامی مصوب سال ۱۳۹۲ مقرر می دارد : « در جرایم موجب حد به استثنای قذف و محاربه ، هر گاه متهم قبل از اثبات جرم توبه کند. و ندامت و اصلاح او برای قاضی محرز گردد حد از او ساقط می گردد . همچنین اگر جرایم فوق با اقرار ثابت شده باشد. در صورت توبه مرتکب ، حتی پس از اثبات جرم ، دادگاه می تواند عفو مجرم را توسط رئیس قوه قضاییه از مقام رهبری درخواست نماید . »

عفو رهبری در خصوص توبه

در قانون ، جرایم حدی به استثنای قذف و محاربه ، متهم قبل از اثبات جرم می تواند توبه کند. و در صورت توبه و احراز ندامت و اصلاح او برای قاضی ، حد از مرتکب ساقط می شود . در صورتی که مرتکب جرم پس از اثبات جرم توبه کند دادگاه می تواند از عفو متهم را از طریق ریاست قوه قضاییه از مقام رهبری تقاضا نماید .

محاربه و زنای به عنف و توبه مرتکب

محاربه نیز در صورتی که محارب قبل از دستگیری توسط مامورین یا تسلط مامورین بر او توبه کند حد از وی ساقط می ‌شود. ولی بعد از دستگیری ، توبه محارب پذیرفته نیست  در جرایم زنا و لواط هر گاه جرم توام با عنف ( زور ) ، اکراه و یا اغفال بزه دیده صورت گرفته باشد. و قبل از اثبات جرم توبه کند حد از مجرم ساقط خواهد شد. اما به مجازات حبس یا شلاق تعزیری درجه ۶ یا یکی از آن ها محکوم می گردد . در سایر موارد مستوجب حد که بر اثر توبه مجازات ساقط می گردد تعزیر جایز نیست .

توبه بعد از اثبات جرم

در صورتی که توبه بعد از اثبات جرم انجام گیرد سقوط مجازات حد اختیاری می باشد. و درخواست عفو مجرم ، تکلیفی از جهت پذیرفتن برای مقام رهبری ایجاد نمی کند . عفو مجرم قائم به شخص رهبری است .

جرایم تعزیری و توبه

بر اساس ماده 115 قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1392 فقط در جرایم تعزیری درجه 6 ، 7 و 8 چنان چه مرتکب توبه کند. و ندامت و اصلاح برای قاضی محرز گردد مجازات ساقط می گردد. در سایر جرایم تعزیری ، در صورت توبه ، دادگاه مختار است که مقررات مربوط به تخفیف مجازات اعمال نماید . تکرار جرم تعزیری مانع از پذیرفتن توبه در جرایم تعزیری درجه 6 ، 7 و 8 میگردد . همچنین مجرمینی که مرتکب تعزیر منصوص شرعی شده باشند مشمول مقررات توبه قرار نخواهند گرفت .

توبه در مجازات دیه و مجازات قصاص

اثر توبه تنها در مجازات حدی ( تحت شرایطی که ذکر شد. ) و مجازات تعزیری راه دارد. در مجازاتهای قصاص و دیه توبه تاثیری نخواهد داشت. و در هر صورت مرتکب تنها از سوی اولیای دم و شاکی خصوصی مجازات وی ساقط می شود .

زمان توبه در جرایم حدی در چه هنگامی بایستی باشد ؟

زمان توبه باید قبل از اثبات جرم باشد. اما احراز آن می ‌تواند در زمان تعقیب یا دادرسی باشد .